Skocz do zawartości


- - - - -

Jak odkrywać i rozwijać zdolności i talenty dziecka.



Odkrywanie uzdolnień i talentów malucha.Każde dziecko posiada pewne predyspozycje, to znaczy możliwości rozwoju w różnych sferach. Rozwój zdolności i talentów dziecka wymaga, po pierwsze zauważenia ich, po drugie ciągłej i umiejętnej stymulacji. To pierwsze zadanie należy przede wszystkim do rodziców. To oni są świadkami reakcji dziecka na propozycje różnych zabaw, to oni widzą, które aktywności podejmuje ono chętniej, a do których trzeba je zachęcać. Co zrobić, aby wykryć uzdolnienia i talenty dziecka? Wykrywanie ich odbywa się w procesie obserwacji go w trakcie zabaw realizowanych wspólnie i tych którymi dziecko samo wypełnia sobie czas. Obserwacje dziecka będą bardziej owocne im większa będzie różnorodność proponowanych zabaw. Najważniejsze jest to, by pokazać dziecku jak wiele rzeczy może robić, z jak wielu aktywności może wybrać te, w których okaże się najlepsze. Aby zobaczyć w czym twoje dziecko jest dobre, lepsze, utalentowane lub wybitne, proponuj mu jak najszersze spektrum aktywności. Pokaż, jak fajne i przyjemne jest obcowanie z książkami (oglądanie ich, słuchanie, jak ktoś czyta, układanie opisów do obrazków itp.). Starsze dziecko możesz zachęcać do zabaw słowami: poszukiwanie rymów, układanie zagadek, wymienianie słów na daną literę, łańcuszki słowne (podawanie słowa na ostatnią literę usłyszanego wyrazu), układanie rymowanek, opowiadanie bajek, streszczanie oglądanych filmów itp. Nie bój się liczb, one też są sposobem na wiele ciekawych zabaw. Przeliczajcie z dzieckiem różne rzeczy: klocki, mijane domy, samochody, drzewa, bawcie się w sklep z prawdziwymi monetami, proś dziecko o podawanie określonej liczby przedmiotów itp. Zabawy plastyczne często kojarzą się rodzicom z bałaganem i brudem, ale można je zorganizować tak, by nie były kłopotliwe. Z młodszym dzieckiem baw się masą solną, kisielem, żelem do włosów, pianką do golenia, piaskiem itp. Rysujcie różne wzory na tacy lub talerzu z pianką, piaskiem lub ryżem. Spróbujcie zrobić coś z masy solnej. Kup modelinę, plastelinę i obserwuj jak dziecko się nimi bawi, czy chętnie naśladuje ciebie, czy ma własne pomysły na przyozdabianie figurek, ozdób na choinkę, wazoników itp. Zdolności malarskie dziecka na pewno nie ujdą twojej uwadze, jeśli pozwolisz mu je ujawnić podczas bazgrania kredkami, malowania palcami, zabaw z pędzlem na dużych arkuszach szarego papieru. W rozwoju dziecka bardzo ważną rolę odgrywa świat dźwięków. Zatroszcz się o to, by słyszało coś więcej, niż muzyka płynąca z radia, czy telewizora. Słuchajcie razem piosenek dla dzieci, opracowanej dla nich muzyki symfonicznej, bajek muzycznych itp. Obserwuj czy dziecko wystukuje rytm, czy nuci usłyszane melodie, czy chętnie obcuje z muzyką. Bawcie się instrumentami muzycznymi. Rozwijaj wrażliwość dziecka na różne dźwięki: muzykę, śpiew ptaków, szum morza i lasu.

Pozwól być twórczym. Wyobraźnia dziecka, w odróżnieniu od naszej, nie jest zdominowana przez schematy. My w każdym rysunku doszukujemy się czegoś, co już znamy. Postaraj się nie nazywać rysunków dziecka według swoich schematów, nie mów: jakie ładne zwierzątko, jaki dziwny domek, a co to za kwiatek. Zapytaj lepiej: co to jest, co tu narysowałeś, opowiedz mi o tym. Nie krytykuj rysunków dziecka za brak proporcji, dziwne kolory czy dziwne rozmieszczenie elementów. Nie mów: dlaczego taka duża głowa, czemu ręce są takie długie, a gdzie ten domek ma drzwi, czemu ten kot nie ma ogona. Pozwól dziecku na puszczanie wodzy fantazji, na schematy przyjdzie jeszcze czas.

Nic na siłę. Rozwijanie zdolności i talentów dziecka musi mieć odpowiedni cel, a jest nim rozwijanie realnych zdolności i talentów, a nie tych, które pragniemy zobaczyć w dziecku. Małe dzieci z natury interesują się wieloma aktywnościami, wykonują je chętnie, często sprawniej, szybciej i lepiej, niż się tego spodziewamy. Nie zawsze jest to świadectwem wybitnych zdolności czy talentów. Trzeba też uważać na etykietowanie zdolności dziecka. Chodzi o to, by nieświadomie nie definiować go jedną cechą, jedną zdolnością, która rzuciła nam się w oczy. Jeśli wszyscy członkowie rodziny i znajomi będą słyszeli ciągle, że ono pięknie rysuje, pięknie tańczy lub śpiewa, dziecko zacznie identyfikować się tylko z tą zdolnością. Zacznie to robić, bo będzie wiedziało, że za to właśnie chwalą i cenią je dorośli, że to właśnie im się podoba. Rozsądne wspomaganie rozwoju dziecka polega na wspieraniu go we wszystkim, a nie tylko w tym, w czym jest lub wydaje się być najlepsze. Warto się też zastanowić, czy nie poszukujemy w dziecku własnych zdolności, tych zrealizowanych i tych, które się zmarnowały. Wprawdzie mówi się że nie daleko pada jabłko od jabłoni, ale zdolności dziecka nie muszą odzwierciedlać zdolności rodziców.

Inwestycja w talent. Zadaniem rodziców jest wykrycie potencjalnych możliwości dziecka. Określenie, czy możliwości te są talentem, należy do specjalistów zajmujących się kształceniem dzieci z uzdolnieniami. Nauczyciel gry na fortepianie określa, czy warto zainwestować w lekcje z danym dzieckiem. Pani od plastyki zaproponuje dziecku dodatkowe zajęcia, jeśli stwierdzi, że warto szczególnie zająć się rozwijaniem u niego zdolności plastycznych. Na dodatkowe zajęcia z języka obcego, kierujemy dziecko, gdy ktoś potwierdzi, że to ma sens. Inwestycja w talent nie zawsze się zwraca. Dzieje się tak dlatego, że talent to niewielka część sukcesu, całą resztę stanowi ciężka i systematyczna praca, na którą często brakuje sił dziecku i rodzinie. Zapisywanie dziecka na zajęcia dodatkowe w wieku przedszkolnym jest dobrym pomysłem pod warunkiem, że samo chce w nich uczestniczyć, że nie jest ich zbyt dużo i że nie oczekujemy wymiernych efektów. Granie na skrzypcach, malowanie, uprawianie sportu czy taniec mogą okazać się fascynacją, która minie i nie wpłynie zasadniczo na późniejsze życie dziecka.
Małgorzata Gruszka, psycholog


libusza
10 lis 2011 09:08
Bardzo fajny artykuł